Elektroniczna dokumentacja ochrony roślin od 2027: co winiarze muszą teraz wiedzieć
Od 1 stycznia 2027 użytkownicy profesjonalni muszą prowadzić ewidencję zabiegów ochrony roślin elektronicznie i w formie odczytywalnej maszynowo. Podstawą jest unijne rozporządzenie wykonawcze 2023/564; start został przesunięty rozporządzeniem (UE) 2025/2203 z 1 stycznia 2026 na 2027. PDF nie uchodzi za odczytywalny maszynowo. Dopuszczalne są formaty takie jak CSV/Excel, XML, JSON — albo cyfrowa ewidencja zabiegów.
Kogo to dotyczy?
Wszyscy użytkownicy profesjonalni środków ochrony roślin — czyli praktycznie każde gospodarstwo winiarskie, niezależnie od wielkości. Sam obowiązek prowadzenia ewidencji nie jest nowy (od lat wynika z artykułu 67 rozporządzenia (WE) 1107/2009). Nowy jest zakres ewidencji i forma, w jakiej musi być prowadzona.
Co obowiązuje i od kiedy?
UE uchwala rozporządzenie wykonawcze 2023/564. Na nowo reguluje ono, jak należy prowadzić ewidencję zgodnie z artykułem 67 rozporządzenia (WE) 1107/2009.
Obowiązują rozszerzone pola obowiązkowe: kod EPPO, faza BBCH, powierzchnia z georeferencją, numer zezwolenia, termin zabiegu.
Ewidencja musi być prowadzona elektronicznie i w formie odczytywalnej maszynowo. Pierwotnie przewidziano to już na 2026 rok — rozporządzenie (UE) 2025/2203 przesunęło start o rok. Kolejne przesunięcie nie jest zapowiadane.
Okres przejściowy w Austrii: dla zabiegów wykonanych w 2027 roku ewidencja musi po raz pierwszy być dostępna elektronicznie najpóźniej w tym dniu.
Pola obowiązkowe w szczegółach
Przy każdym zastosowaniu środka ochrony roślin muszą być udokumentowane te dane:
| Pole obowiązkowe | Co to jest? | Skąd pochodzi? |
|---|---|---|
| Kod EPPO uprawy | Międzynarodowy skrót uprawy. Dla winorośli: VITVI. | Stały kod — raz zapisany, zawsze taki sam. |
| Faza BBCH | Faza rozwojowa winorośli w momencie zabiegu (np. BBCH 65 = pełnia kwitnienia). | Ze skali BBCH dla winorośli; rejestrowana przy zabiegu. |
| Powierzchnia z georeferencją | Konkretna winnica — nie tylko nazwa, lecz z odniesieniem przestrzennym. | Z Twoich powierzchni w eAMA (INVEKOS-GIS) albo z cyfrowej ewidencji zabiegów. |
| Numer zezwolenia środka | Numer rejestrowy środka ochrony roślin. | Z austriackiego rejestru środków ochrony roślin (BAES). |
| Termin zabiegu | Data (i godzina) zastosowania. | Dokumentowany przy zabiegu. |
| Ilość / dawka | Zastosowana ilość w odniesieniu do powierzchni poddanej zabiegowi. | Z planu oprysków lub obliczenia środka. |
Co znaczy „odczytywalne maszynowo”?
Odczytywalne maszynowo znaczy: komputer może automatycznie dalej przetwarzać dane — pole po polu, bez tego, by człowiek musiał je przepisywać czy interpretować.
- Pliki CSV lub Excel
- XML, JSON
- Cyfrowa ewidencja zabiegów z eksportem
- Papierowe zeszyty i listy pisane odręcznie
- Zeskanowana strona albo zdjęcie
- Plik PDF — nawet jeśli powstał na komputerze
Co obowiązuje w Austrii?
Rozporządzenie UE obowiązuje bezpośrednio. Przepisy przejściowe i kontrolne są jednak w Austrii wdrażane na poziomie krajów związkowych — Górna Austria znowelizowała w tym celu na przykład swoją ustawę o ochronie gleby. Najważniejsze w praktyce: dla zabiegów wykonanych w 2027 roku ewidencja musi po raz pierwszy być dostępna elektronicznie do 31 stycznia 2028.
Ewidencja jest sprawdzana podczas kontroli urzędowych. Dokładne przepisy kontrolne i karne są prawem krajów związkowych i wciąż się zmieniają — ta strona jest na bieżąco aktualizowana (stan: lipiec 2026). Pewnym punktem kontaktowym jest Twoja Izba Rolnicza.
Lista kontrolna: czy jesteś gotowy?
- Czy prowadzisz już dziś ewidencję zabiegów ochrony roślin cyfrowo (nie na papierze, nie w PDF)?
- Czy każda powierzchnia poddana zabiegowi ma u Ciebie georeferencję (winnica z odniesieniem przestrzennym)?
- Czy znasz kody EPPO swoich upraw i rejestrujesz fazę BBCH przy każdym zabiegu?
- Czy przy każdym zabiegu podany jest numer zezwolenia środka?
- Czy możesz wyeksportować swoją ewidencję jednym kliknięciem w formacie odczytywalnym maszynowo?
Jeśli na któreś z tych pytań odpowiadasz „nie”, teraz jest właściwy moment na zmianę — przed sezonem, a nie w dniu wejścia przepisów.
Tak rozwiążesz to z Vinitor
Vinitor to cyfrowa ewidencja zabiegów: zakładasz plan oprysków, Vinitor oblicza środek i ilość, a podczas pracy dokumentacja powstaje automatycznie — z kodem EPPO, fazą BBCH, powierzchnią z georeferencją i numerem zezwolenia. Eksport jest odczytywalny maszynowo. Nie musisz do tego nic wiedzieć o rozporządzeniach.
Zarządzanie użytkownikami i ewidencja zabiegów są na stałe za darmo — moduł ochrony roślin dokupujesz według powierzchni winnic. Co dokładnie potrafi ten moduł — dane środków z BAES, obliczanie ilości, plany oprysków — pokazuje strona funkcji ochrony roślin.
Częste pytania o obowiązek e-dokumentacji
Czy wystarczy tabela w Excelu?
Czy wystarczy plik PDF?
Czy dotyczy to także małych gospodarstw?
Czy muszę cyfryzować stare zapisy?
Czy termin zostanie jeszcze raz przesunięty?
Źródła
- Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/564 — elektroniczna ewidencja dotycząca środków ochrony roślin (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2025/2203 — przesunięcie początku stosowania na 1 stycznia 2027 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009, art. 67 — obowiązek prowadzenia ewidencji dla użytkowników profesjonalnych (EUR-Lex)
- Izba Rolnicza Austrii — doradztwo i aktualne wskazówki wdrożeniowe dla poszczególnych krajów związkowych
Ta strona to praktyczne podsumowanie, a nie porada prawna. Stan: lipiec 2026 — przy zmianach w austriackim wdrożeniu będzie aktualizowana.